Breve manifesto inacabado e inestábel de aproximación ao proxecto literario

Breve manifesto inacabado e inestábel de aproximación ao proxecto literario

Cada obra é un intento de aproximación ao presente. Ten algo de xeógrafo, de historiador, de médico, de prestidixitador, de amante, de comediante, de farsante. Aproxímase ao delito. Mais…

Representa unha loita contra si mesma; facéndose e desfacéndose. Por iso cada libro, cada obra vese na obriga de fracasar. (A complexidade das obras mestras reside en que, dalgún xeito, suporían a culminación, o camiño percorrido). Cada texto é un sendeiro –xa en extinción de antemán- abordado a cegas cara algures, cara unha hipotética nova comprensión. Un artefacto poético-narrativo (literario), político, existencial, ético, trivial, afectivo. Tese e antítese sen síntese; ou mellor: tese sen tese, baleira, desfondada. Obra desobrada. A cada intento, unha nova incisión, un novo percutir, unha nova diferenza e unha nova repetición no caos, na desmesura, no alterado, no inxusto (calquera declaración de amor é inxusta). Un altercado, unha incomprensión.

Gilles Deleuze di en Différence et répétition: “sábese que a obra de arte moderna tende a realizar estas condicións; convértese neste caso nun teatro, feito de metamorfoses e de permutacións. Teatro sen nada fixo ou labirinto sen fío (Ariadna aforcouse). A obra de arte abandona o campo da representación para converterse en ‹‹experiencia››, empirismo transcendental ou ciencia do sensíbel”.

A escritura é unha tentativa, unha pretensión sen destino. Por iso os libros están cheos de marcas, de desviacións, de equívocos, de erros, mais algúns deles funcionan como punto de referencia e de (des)orientación. [O meu primeiro libro, un volume de relatos, contén fallos. A meirande parte deles imperdoábeis, mais para min -porque son consciente de que para ninguén máis: mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa– serviu de experimento, de ensaio].

Precario e provisorio: sempre aberto.

[interrupción, distorsión, murmuración e interferencia]

Que queda? Cavar ocos, abrir vieiros e sentidos en todos os sentidos, extenuarse en superficies inhóspitas do singular-plural. Aperturas, fendas, chagas, crebas e fragmentos na procura dunha posíbel nova constelación.

                                                                                                        A. P.

                                                                  En Lugo, a 7 de maio de 2020.

A luz do farol (Relato)

A luz do farol

 

– Voume, rapazas- dixo despois de erguerse da cadeira collendo o seu abrigo marrón que estaba pendurado no respaldo.

– Agarda un anaco máis, muller- insistiu Xulia, a súa compañeira de piso, mentres Catuxa e Xiana permanecían caladas mirando para ela.

– Non, prefiro marchar. Mañá teño que madrugar. Pasádeo ben- e despediuse delas cun sorriso.

Xa fóra do bar, non había case ninguén pola rúa. Mirárona un par de rapaces. Como non os coñecía, non se detivo e seguiu caiñando. Baixou a cabeza e acomodouse o abrigo de novo. Ía frío e ía soa. Acostumada a ir acompañada cando saían de troula, poucas veces se lle dera esa situación desde que comezara os seus estudos universitarios. Camiñaba paseniñamente, atenta ao que ocorría nas vellas rúas, aínda que tamén ía pensando nas súas cousas. Unha delas era Carlos, pero non sabía exactamente por que. Cada un facía a súa vida sen interferir na do outro. De cando en vez, deitábanse xuntos: pasaban un bo rato, nada máis.

Metros máis adiante dun local do cal case non se vía o nome, saíu outro rapaz a prender un cigarro. Ela mirouno; tampouco o coñecía, pero lembroulle a un co que coincidira unha noite cando tomaba algo coas súas amigas. Non se acordaba do seu nome, pero si lembraba que con el viña Xulia. Sabía que a súa amiga e aquel mozo non estaban xuntos.

– Coñecémonos porque somos da mesma cidade e pareceume unha boa idea convidalo a tomar unha cervexa- lle dixera Xulia ao día seguinte na casa.

A ela lle parecera amábel, a pesares de que ao longo daquela noite el non falou demasiado. Co paso das horas deuse conta de que tiña certo encanto, así que, días despois, nunha das moitas conversas que mantiña con Xulia cando comían, preguntoulle polo rapaz co fin de insinuarlle certo interese, aínda que non pasaba dunha mera curiosidade.

Lembrou que un par de semanas máis tarde desa conversa, soubo que Xulia lle falara dela a Andrés (agora si recordaba o nome do rapaz). Ao parecer, a Andrés, ela lle parecera atractiva, segundo as palabras da súa amiga.

Nesas cousas ía pensando até que volveu a pensar en Carlos e en que estaría facendo. Non o quixo imaxinar.

Unha frase de Xulia apareceu novamente pola súa cabeza.

– Creo que Andrés se fixo ilusións con poder quedar contigo. Propúxenlle quedar esta tarde e díxenlle que virías ti.

Pero naquel momento ela rexeitara a proposta.

– Xa haberá outra. Hoxe non me apetece saír da casa.

Xa quedaba menos para chegar ao piso. Como as súas amigas aínda estaban de festa, non habería ninguén na casa. Colleu o móbil e tampouco había rastro de Carlos, nin do pesado de Xavier “un pobre iluso dunha noite excesivamente mollada en alcol”, pero co que quedaba de vez en cando a tomar un café “por puro aburrimento”.

No traxecto que quedaba de camiño a casa foi repasando a súa vida recente, a mocidade dos últimos meses. Pasárao ben, aínda que era certo que non podía dicir que houbese experimentado algo que perdurase no tempo e que a fixese sentirse plenamente ben. “Xavier é un pouco parvo, pero ten uns brazos fortes; Carlos é prexudicial. Realmente non nos soportamos. E as rapazas… O de sempre. Esmorga e estudo. Boa xente… Aínda que algunha é mellor ca outra. Pero cos problemas que temos todas”.

Quedábanlle un par de rúas para chegar. Coller á dereita e logo a estreita rúa da esquerda. O frío cristalizaba na pedra da rúa que brillaba coa luz. Seguiu camiñando, colleu o camiño previsto: dereita. No medio da rúa había un can. Pareceulle un cruce dun pastor alemán con outra raza. A luz do farol proxectaba a sombra do animal, xustamente o que lle daba presenza ao can. Estaba quedo, lambendo algo no chan, un líquido do que xa non quedaba case nada e semellaba ser un vómito. A imaxe descolouna e pareceulle que se atopaba mal, así que apurou o paso. Nese momento todo lle pareceu estraño e absurdo: a troula, os rapaces, as amigas. Precisaba durmir, descansar. Os exames estaban á volta da esquina, e xa non estaba en primeiro curso, pensou. Quería chegar á casa dunha vez.

Relato aparecido en El Progreso (24/VII/2019)

‘Materiales básicos de la carencia’ en Tr3sreinos

En Tr3sreinos aparecen tres poemas de ‘Materiales básicos de la carencia’ (Ediciones en Huidas, 2018) en la versión en gallego: https://tr3sreinos.com/2019/04/15/2-poemas-de-abraham-perez/

‘Á marxe. Obra xornalística’, Carlos Casares. Día das Letras Galegas

Si por alguna característica puede ser recordada nuestra época, posiblemente sea por la cantidad de información que se transmite cada día. Independientemente de su veracidad, la escombrera que se acumula jornada tras jornada en diversos espacios puede apreciarse como una continuidad discontinua.

Recuerdo esa bella idea de Julio Cortázar que decía que la múltiple superposición y negación de los afiches pegados con cola en las paredes y muros en diversas calles de París sugería la posibilidad de que realmente se estableciese entre ellos una conexión, una lógica propia de un mundo más verosímil de lo que parecía. ¿Surrealismo o vida cotidiana?

De un modo similar puede entenderse el proyecto desarrollado por Carlos Casares a lo largo de varios años en las páginas diarias de La Voz de Galicia; autor a quien se le dedica hoy, 17 de mayo, el Día das Letras Galegas o, lo que es lo mismo, el gran día de la literatura gallega. (Texto completo en Cuatro Ojos Magacín)

Simetría

Hai días nos que, ás veces, un afúndese no medio das cousas, da xente; convértese nun náufrago no medio da realidade. Se escribo estas palabras é porque eu son un náufrago habitual que trata de sobrevivir ás tempestades agardando a que apareza unha illa que non hai. Nun destes afundimentos foi como me vin inmerso, e aínda me vexo, no medio dunha historia, cando menos, estraña.
Andaba eu revolvendo entre libros e algúns escritos meus –que, por suposto, nunca releo. Máis aquela vez, non sei porque, houbo algo que me levou a facelo. Aburrimento, demencia, inconsciencia, … Non sei. O caso é que entre os papeis atopei un que estaba escrito a ordenador, pero sen referencia algunha. O texto viña a dicir algo así como que o artista é unha especie de bendito sacrílego. Alguén que se ve arrastrado de forma irracional a cometer o maior dos sacrilexios, é dicir, a crear algo, pero que trala blasfemia da culminación da obra é un deus porque todo o controla; aínda que xa estea inmerso na súa permanente caída.
Estiven tempo cavilando neste asunto até que me decidín a escribir un relato sobre un escritor anónimo no que se falaba deste tema. Un relato que tiña soamente unha personaxe, imaxinaria, claro está, pero que tempo despois, lendo unha nota de prensa aparecéuseme, fíxose real.
Era unha nota de prensa breve que dicía o seguinte: “A. J., veciño desta localidade, apareceu o mércores morto na súa casa cun disparo na cabeza. Xunto co corpo apareceu unha pistola, polo que, segundo as autoridades, todo indica a un suicidio.”
Durante o tempo que foron saíndo informacións na prensa, estiven atento a todo canto se dicía, máis tamén tratei de ir reconstruíndo pola miña conta aquel triste e, para a prensa, pouco interesante caso.
Os criterios de actuación que tivo o home eran practicamente idénticos aos do meu personaxe. Non eran datos relevantes para a investigación, pero para min si deixaban un pouso bastante interesante. Mais non conforme con iso, despois de lembrar quen era aquel home, ao cal coñecía, aínda que non persoalmente, tentei de saber algo del achegándome á xente que el frecuentaba. Ritmos vitais semellantes, escribía e tiña intereses similares, esas eran as liñas principais deste home e mais do que imaxinara.
Despois deste curioso resultado, e para min, altamente inquietante polas similitudes, invadiume unha confusa sensación. Canta máis información ía acadando, un maior peso de culpabilidade se cargaba sobre a miña conciencia, aínda claro está, sen ter eu absolutamente nada que ver. Pero tamén a coincidencia que se daba outorgábame unha sensación de ir facendo a obra, de poderío. Canto máis pegada unha historia á outra, maior sensación de inquedanza e culpabilidade pero maior satisfacción.
Pero as cousas non quedaban aí. O dato máis estraño que atopei foi ao dar cun xornal atrasado no cal, na súa contraportada, aparecía un relato asinado polo tal A. J., no cal se narraba a vida dun home practicamente igual á miña, e na cal este personaxe, xa nun estado de demencia, remataba de escribir un relato para logo dispararse na cabeza.
Neste punto, unha sensación de inquedanza, de medo e de intuición do que podería pasar, o sacrilexio do que se falaba naquel texto, fíxose máis grave ca nunca e a sensación de deus creador vai, nestes momentos, á par da construción da historia, mais aínda queda un derradeiro paso cara o éxtase, e considero que debe de ser rematado. Case non fai falla dicir nada máis; tan so que o meu final será inmediatamente coñecido polo lector despois de escribir o seguinte: “este relato está chegando á súa fin”.

Relato publicado no xornal El Progreso o día 28 de agosto do 2013.